Artroskopik Cerrahi
Artroskopik cerrahi, eklem içinin küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve özel cerrahi aletler yardımıyla görüntülenmesini sağlayan kapalı cerrahi yöntemdir. Bu yöntemde eklem içine artroskop adı verilen küçük bir kamera yerleştirilir. Kamera görüntüsü monitöre aktarılır ve cerrah eklem içindeki yapıları detaylı şekilde değerlendirir.
Artroskopi, ortopedi ve travmatoloji alanında tanı ve tedavi amacıyla kullanılabilir. Diz, omuz, ayak bileği, kalça, dirsek ve el bileği gibi farklı eklemlerde uygulanabilir. Hangi eklemde uygulanacağı ve hangi işlemin yapılacağı hastanın şikayetlerine, muayene bulgularına ve görüntüleme sonuçlarına göre belirlenir.
Artroskopik Cerrahi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Artroskopik cerrahi en sık diz ve omuz ekleminde uygulanır. Diz ekleminde menisküs yırtıkları, bağ yaralanmaları, kıkırdak problemleri ve eklem içi serbest cisimler için değerlendirilebilir. Omuz ekleminde ise omuz sıkışma sendromu, rotator manşet yırtıkları, tekrarlayan omuz çıkıkları ve labrum yaralanmaları gibi durumlarda gündeme gelebilir.
Ayak bileği, kalça, dirsek ve el bileği artroskopileri de seçilmiş hastalarda uygulanabilir. Bu işlemlerin uygunluğu, eklemdeki problemin yerine ve hastanın klinik durumuna göre değerlendirilir.
Artroskopik Cerrahinin Avantajları Nelerdir?
Artroskopik cerrahi, açık cerrahiye göre daha küçük kesilerle yapılır. Bu nedenle bazı hastalarda ameliyat sonrası ağrı, yara izi ve yumuşak doku hasarı daha az olabilir. Eklem içi yapıların kamera yardımıyla büyütülerek görüntülenmesi, cerraha detaylı değerlendirme imkanı sağlar.
Ancak artroskopi her hasta için uygun değildir. Bazı ileri düzey eklem hasarlarında, yaygın kireçlenme durumlarında veya farklı yapısal problemlerde açık cerrahi ya da başka tedavi seçenekleri gerekebilir.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme
Artroskopik cerrahi kararı verilmeden önce ayrıntılı ortopedik muayene yapılır. Hastanın ağrısı, hareket kısıtlılığı, kilitlenme hissi, boşalma hissi, şişlik veya travma öyküsü değerlendirilir.
Gerekli durumlarda röntgen, MR, ultrason veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Bu değerlendirme, eklem içindeki problemin türünü ve cerrahi gerekip gerekmediğini belirlemede önemlidir.
Artroskopik Cerrahi Nasıl Yapılır?
İşlem sırasında eklem çevresinde küçük kesiler açılır. Bu kesilerden birinden kamera, diğerlerinden ise özel cerrahi aletler yerleştirilir. Kamera görüntüsü ekrana aktarılarak eklem içi yapılar incelenir. Gerekli görülürse menisküs onarımı, bağ tamiri, kıkırdak işlemleri, serbest cisim çıkarılması veya yırtık dokuların düzenlenmesi gibi işlemler yapılabilir.
AAOS’a göre artroskopi sırasında cerrah, küçük kamera yardımıyla eklemin içini monitörde görüntüler ve minyatür cerrahi aletleri bu görüntüler eşliğinde yönlendirir.
Ameliyat Sonrası Süreç
Artroskopik cerrahi sonrası iyileşme süresi yapılan işleme, ekleme, hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve rehabilitasyon programına göre değişir. Bazı basit işlemlerden sonra iyileşme daha kısa sürebilirken, bağ veya menisküs onarımı gibi işlemlerde rehabilitasyon daha uzun olabilir.
NHS’ye göre artroskopi sonrası tam iyileşme yaklaşık 1 haftadan birkaç aya kadar değişebilir. Bu süre işlem yapılan ekleme, uygulanan tedaviye ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır.
Rehabilitasyon ve Takip
Ameliyat sonrası dönemde hekimin önerdiği hareket kısıtlamaları, ilaç kullanımı, yara bakımı ve fizik tedavi programına dikkat edilmelidir. Diz artroskopisi sonrası kas gücünü ve eklem hareketini geri kazanmak için düzenli egzersizler önerilebilir. AAOS, diz artroskopisi sonrası hareket açıklığı ve kas gücünü geri kazanmak için egzersizin önemli olduğunu belirtir.
Kontrollerde ağrı, şişlik, yara iyileşmesi, eklem hareketleri ve fonksiyonel durum değerlendirilir. Gerekli görülürse fizik tedavi süreci hastanın durumuna göre planlanır.